10 việc bạn nên làm ngay khi mới đến Thụy Sĩ

Mới đến Thụy Sĩ, bạn không chỉ cần tìm một chỗ ở và một công việc. Ngay từ những tháng đầu tiên, bạn đã bắt đầu tham gia vào cả một hệ thống cư trú, bảo hiểm, thuế và an sinh xã hội mà nếu không hiểu rõ, bạn rất dễ bỏ sót quyền lợi hoặc phát sinh những khoản chi phí không cần thiết.

Dưới đây là 10 việc quan trọng nhất nên kiểm tra và hoàn tất khi bắt đầu cuộc sống tại Thụy Sĩ.

1. Đăng ký nơi cư trú

Sau khi đến Thụy Sĩ, bạn cần đăng ký với Commune / Gemeinde nơi mình sinh sống và hoàn tất các thủ tục liên quan đến cư trú.

Đây là bước nền tảng để bạn có thể thực hiện nhiều thủ tục tiếp theo như giấy phép cư trú, bảo hiểm, thuế và các dịch vụ hành chính khác.

2. Đăng ký bảo hiểm y tế bắt buộc

LAMal / KVG là bảo hiểm y tế bắt buộc đối với người thuộc diện phải tham gia tại Thụy Sĩ. Thông thường, người mới đến có 3 tháng để đăng ký.

Điểm quan trọng là bảo hiểm có thể được tính hồi tố từ thời điểm bắt đầu nghĩa vụ bảo hiểm, vì vậy không nên chờ đến khi có vấn đề sức khỏe mới đăng ký.

Bạn cũng nên tìm hiểu ngay sự khác biệt giữa LAMal / KVG (bắt buộc) và bảo hiểm bổ sung (assurance complémentaire / Zusatzversicherung) để biết mình thực sự cần gì.

3. Kiểm tra bảo hiểm tai nạn

Nếu bạn đi làm, hãy kiểm tra xem LAA / UVG đã được chủ lao động bảo hiểm cho bạn chưa.

Nếu bạn trở thành người tự kinh doanh (indépendant / Selbstständigerwerbender), làm nội trợ hoặc không thuộc diện được bảo hiểm tai nạn thông qua công việc, bạn có thể không được hưởng cùng chế độ bảo hiểm như một nhân viên.

👉 Vì vậy, hãy kiểm tra ai đang bảo hiểm cho bạn khi xảy ra tai nạn trước khi cho rằng mình đã được bảo vệ.

4. Hoàn tất giấy phép cư trú

Kiểm tra và hoàn tất giấy phép cư trú (permis de séjour / Aufenthaltsbewilligung) phù hợp với tình trạng của bạn.

Đừng chỉ quan tâm đến ngày hết hạn. Hãy lưu ý các điều kiện đi kèm giấy phép, đặc biệt nếu sau này bạn thay đổi công việc, tình trạng gia đình hoặc tình trạng cư trú.

5. Mở tài khoản ngân hàng

Một tài khoản ngân hàng Thụy Sĩ gần như là điều cần thiết trong cuộc sống hàng ngày.

Bạn sẽ sử dụng nó để nhận lương, thanh toán tiền thuê nhà, bảo hiểm, hóa đơn và các chi phí sinh hoạt. Nên thiết lập sớm và tìm hiểu các phương thức thanh toán phổ biến tại Thụy Sĩ.

6. Đăng ký số điện thoại Thụy Sĩ

Một số điện thoại địa phương không chỉ để gọi và nhắn tin.

Nó thường được sử dụng để xác thực tài khoản, ngân hàng, các dịch vụ trực tuyến và liên lạc với cơ quan, trường học hoặc doanh nghiệp.

Nếu bạn dự định sống lâu dài tại Thụy Sĩ, nên có một số điện thoại ổn định ngay từ đầu.

7. Kiểm tra những bảo hiểm bạn thực sự cần

Sau LAMal và bảo hiểm tai nạn, hãy nhìn tổng thể xem bạn và gia đình đang được bảo vệ đến đâu.

Tùy hoàn cảnh, bạn có thể cần:

• Bảo hiểm bổ sung y tế (assurance complémentaire / Zusatzversicherung)
• Trách nhiệm dân sự (RC / Privathaftpflicht)
• Bảo hiểm nhà ở
• Bảo hiểm pháp lý
• Bảo hiểm mất khả năng lao động (assurance perte de gain / Erwerbsunfähigkeitsversicherung)

👉 Mục tiêu không phải là mua càng nhiều bảo hiểm càng tốt, mà là xác định những rủi ro lớn mà hệ thống bắt buộc chưa bảo vệ đầy đủ.

8. Tìm hiểu hệ thống giao thông công cộng

Hệ thống giao thông công cộng của Thụy Sĩ rất phát triển, nhưng nếu mới đến, bạn có thể dễ dàng chi nhiều tiền hơn cần thiết nếu chỉ mua vé từng chuyến.

Hãy tìm hiểu các lựa chọn như Halbtax-Abo / abonnement demi-tarif, vé tháng, vé khu vực hoặc vé năm tùy nhu cầu di chuyển.

Nếu bạn đi làm hoặc di chuyển thường xuyên, việc chọn đúng loại vé có thể tiết kiệm đáng kể mỗi năm.

9. Kiểm tra số AVS / AHV

Số AVS / AHV là số cá nhân được sử dụng trong hệ thống an sinh xã hội Thụy Sĩ.

Hãy kiểm tra và lưu lại số này ngay từ đầu. Đặc biệt khi bắt đầu đi làm, bạn nên đảm bảo các khoản đóng góp xã hội của mình được ghi nhận chính xác.

👉 Đây là một trong những thông tin quan trọng liên quan trực tiếp đến quyền lợi AVS / AHV trong tương lai.

10. Tìm hiểu hệ thống hưu trí và bắt đầu lập kế hoạch tài chính

Đây là việc nhiều người mới đến thường bỏ qua nhất.

Hãy tìm hiểu mình đang có quyền lợi gì từ:

AVS / AHV → LPP / BVG → 3A / 3a Säule

Đặc biệt, nếu bạn là người tự kinh doanh, có thu nhập cao hoặc có kế hoạch mua nhà, việc lập kế hoạch từ sớm có thể tạo ra khác biệt rất lớn về thuế, tài sản tích lũy và thu nhập khi nghỉ hưu.

✅ Checklist cho người mới đến Thụy Sĩ

Cư trú → LAMal → Tai nạn → Giấy phép cư trú → Ngân hàng → Điện thoại → Bảo hiểm → Giao thông → AVS → Hưu trí & tài chính

👉 Thụy Sĩ có một hệ thống bảo hiểm và an sinh rất tốt, nhưng hệ thống này khá phức tạp. Hiểu đúng ngay từ đầu giúp bạn tránh những khoảng trống bảo vệ và không bỏ lỡ những quyền lợi mà mình đáng được hưởng.