Người Việt ở Thụy Sĩ nên bắt đầu đầu tư từ đâu?

Bạn đã đi làm ở Thụy Sĩ vài năm, thu nhập ổn định và mỗi tháng còn dư một khoản. Nếu số tiền đó cứ nằm trong tài khoản tiết kiệm với mức lãi gần như bằng 0, câu hỏi sớm muộn cũng xuất hiện:

Có nên bắt đầu đầu tư? Và nên bắt đầu từ đâu?

Không có một kênh duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Nhưng với người đang sống và làm việc tại Thụy Sĩ, một chiến lược hợp lý thường bắt đầu bằng việc tận dụng hệ thống trụ cột số 3 (3e pilier/ Saüle 3) , sau đó mới mở rộng sang chứng khoán, ETF, bất động sản hoặc các loại tài sản khác.

Lưu ý:

Trước khi đầu tư, bạn vẫn nên có một khoản dự phòng cho các chi phí bất ngờ.

Phần tiền nhàn rỗi còn lại — đặc biệt là khoản bạn không cần sử dụng trong vài năm tới — có thể bắt đầu được dùng để xây dựng tài sản dài hạn.

Và tại Thụy Sĩ, một trong những chiến lược phổ biến nhất chính là pilier/saüle 3a và pilier/saüle 3b.

Trụ cột 3a: vừa tích lũy tài sản, vừa giảm thuế

Hệ thống hưu trí Thụy Sĩ gồm 3 trụ cột. Hai trụ cột đầu tiên là AVS/AHV và quỹ bảo hiểm hưu trí nghề nghiệp LPP/BVG. Trụ cột thứ ba là phần mỗi cá nhân chủ động xây dựng để bổ sung cho tuổi hưu và bảo vệ tài chính của mình. 

Trong đó,  3a đặc biệt hấp dẫn vì số tiền đóng vào được khấu trừ khỏi thu nhập chịu thuế.

Năm 2026, người có 2e pilier có thể đóng tối đa 7.258 CHF/năm. Những người không có trụ cột thứ hai LPP/BVG có thể đóng tới 20% thu nhập, tối đa 36.288 CHF mỗi năm.

Điều này có nghĩa là cùng một khoản tiền bạn vốn định để dành cho tương lai, 3a còn có thể giúp bạn giảm hóa đơn thuế ngay hôm nay.

Quan trọng hơn, 3a không nhất thiết chỉ là một tài khoản tiết kiệm hưởng lãi. Tùy giải pháp, tiền có thể được đầu tư vào các quỹ khác nhau để sinh lời.

Nếu còn trên 10 năm trước tuổi nghỉ hưu, việc đầu tư đều đặn trong thời gian dài có thể tạo ra khác biệt rất lớn nhờ hiệu ứng lãi kép. Lưu ý: thời hạn tối đa của một hợp đồng 3a là tới thời điểm bạn về hưu (thông thường là 65 tuổi).

3b: giải pháp đầu tư - sinh lời

Sau 3a, một công cụ rất đáng quan tâm là 3b

Nếu 3a tập trung mạnh vào hưu trí và giảm thuế, thì 3b phù hợp hơn cho những mục tiêu tài chính rộng hơn:

tích lũy vốn, chuẩn bị mua nhà, tạo tài sản cho con, bảo vệ gia đình hoặc xây một khoản vốn dài hạn ngoài 3a.

Khác với 3a, 3b cho phép người tham gia linh hoạt hơn về thời hạn, số tiền và người thụ hưởng. Trong bảo hiểm 3b, người tham gia có thể tự lựa chọn thời hạn hợp đồng (không chỉ dừng lại ở tuổi nghỉ hưu như 3a), và có nhiều tự do hơn trong việc chỉ định người thụ hưởng. Bạn cũng có thể mua cho con cái hoặc người thân của mình như một khoản chuẩn bị tương lai cho họ.

Đây là lý do 3a và 3b không nhất thiết cạnh tranh với nhau.

Với nhiều người, chúng bổ sung cho nhau rất tốt:

3a để tối ưu thuế và yên tâm hưu trí.
3b để xây thêm tài sản và bảo vệ các mục tiêu cá nhân.

Trụ cột thứ 3: giải pháp bảo vệ trước những rủi ro không lường trước.

Một bảo hiểm 3a hoặc 3b không chỉ là giải pháp tài chính mà còn là giải pháp bảo vệ.

Các sản phẩm bảo hiểm 3a hoặc 3b hiện nay thường bao gồm cả khoản chi trả cho người thân trong trường hợp người mua bảo hiểm bị tử vong, và phần quyền lợi tiền mặt khi người được bảo hiểm bị mất khả năng lao động do bệnh tật hay tai nạn

Điều này đặc biệt hữu ích đối với người:

• có vợ/chồng, con cái sinh sống tại Thuỵ Sĩ hoặc nước khác
• có khoản nợ thế chấp mua nhà hay tín dụng
• có người phụ thuộc vào thu nhập của mình (vợ/chồng, con cái, cha mẹ dù là ở Thuỵ Sĩ hay ở nước khác).
• muốn vừa xây dựng một khoản vốn cho bản thân vừa bảo vệ gia đình;
• muốn chuẩn bị một khoản tiền vốn trong 10, 20 hoặc 30 năm tới.

Sau 3a và 3b, có thể đầu tư thêm vào đâu?

Một số kênh đầu tư khác ở Thuỵ Sĩ bao gồm:

ETF và quỹ đầu tư là lựa chọn phổ biến cho người muốn tham gia thị trường chứng khoán mà không phải tự chọn từng cổ phiếu.

Đầu tư chứng khoán phù hợp hơn với người có kiến thức, thời gian và chấp nhận biến động lớn hơn.

Nếu có số vốn đáng kể, bất động sảncũng là một lựa chọn rất phổ biến tại Thụy Sĩ: mua nhà để ở, hoặc đầu tư cho thuê.

Ngoài ra còn có trái phiếu, vàng, private equity, crypto và nhiều loại tài sản khác, tùy mức vốn và khả năng chấp nhận rủi ro.

Điều quan trọng không phải là bỏ tất cả tiền vào một kênh, mà là xây một cấu trúc tài sản phù hợp với mục tiêu của mình.

Một thứ tự đơn giản để bắt đầu

Với một người có thu nhập ổn định và bắt đầu có tiền dư mỗi tháng, có thể hình dung theo thứ tự:

Quỹ dự phòng → 3a → 3b → đầu tư tự do → bất động sản khi vốn đủ lớn.

Không phải ai cũng cần đi đúng từng bước như vậy. Nhưng điều đáng tiếc nhất thường không phải là chọn sai mà làđể 10 hoặc 15 năm trôi qua trong khi số tiền dư mỗi tháng không được sử dụng để xây dựng tài sản mà bị mất giá do lạm phát.

Nếu bạn muốn biết với thu nhập, canton, tình trạng gia đình và mục tiêu tài chính của mình thì nên nên chọn cấu trúc đầu tư tài chính nào, bạn có thể liên hệ để được phân tích trường hợp cụ thể với chuyên viên nói tiếng Việt.