Hướng dẫn từng bước mua và sử dụng xe hơi ở Thụy Sĩ

Mua xe ở Thụy Sĩ không chỉ là chuyện trả tiền cho chiếc xe. Kèm theo nó là một chuỗi thủ tục bắt buộc, và chúng phải làm đúng thứ tự: ký bảo hiểm trách nhiệm dân sự trước, rồi mới đăng ký xe tại cơ quan của bang, rồi kiểm định kỹ thuật định kỳ, mua vignette đường cao tốc, và đóng thuế xe cho bang mỗi năm.

Bỏ một bước hoặc làm sai thứ tự thì xe không lăn bánh hợp pháp được. Ví dụ: cơ quan quản lý xe của bang sẽ không cấp biển số nếu bạn chưa có giấy chứng nhận đã ký bảo hiểm.

Bài này đi hết lộ trình tám bước, từ lúc chọn xe đến lúc bán hoặc ngừng dùng xe, kèm những con số và giấy tờ bạn sẽ gặp ở từng bước. Các mức phí dưới đây lấy từ trang thông tin liên bang ch.ch và áp dụng cho năm 2026; phần lớn khoản phí do từng bang tự ấn định nên chỉ là khoảng tham khảo.

Một điều kiện đứng trước tất cả: bạn cần bằng lái xe hợp lệ. Nếu bạn đang dùng bằng lái nước ngoài hoặc chuẩn bị thi bằng, xem hướng dẫn từng bước thi bằng lái xe ở Thụy Sĩ trước.

Bước 1 — Chọn xe: mua mới hay mua cũ

Xe mới cho bạn sự yên tâm về tình trạng kỹ thuật và một lịch bảo hành, đổi lại là mất giá nhanh trong vài năm đầu. Xe cũ rẻ hơn nhiều nhưng rủi ro hỏng hóc cao hơn, và chi phí sửa chữa ở Thụy Sĩ không hề nhẹ.

Nếu mua xe cũ, có hai việc nên làm trước khi đặt cọc. Thứ nhất, hỏi xem xe có được kiểm định kỹ thuật gần đây không và xin xem biên bản giám định (rapport d'expertise); một chiếc xe vừa qua kiểm định là một dấu hiệu tốt. Thứ hai, cân nhắc đưa xe đi kiểm tra sơ bộ tại một garage độc lập.

Nếu bạn mua xe từ nước ngoài mang về, bạn phải khai báo với cơ quan quản lý xe của bang (service des automobiles) trước khi sử dụng. Trong một số trường hợp xe sẽ phải qua kiểm định; với xe mới hoàn toàn, cơ quan bang chỉ kiểm tra tính hợp lệ của giấy tờ chứ không kiểm định kỹ thuật.

Bước 2 — Ký bảo hiểm trách nhiệm dân sự xe

Đây là bước phải làm trước khi đăng ký, vì giấy chứng nhận đã ký bảo hiểm là tờ giấy đầu tiên cơ quan bang yêu cầu — với xe mới, xe cũ hay xe nhập khẩu đều vậy.

Loại bảo hiểm bắt buộc là bảo hiểm xe (assurance automobile / Autoversicherung) phần trách nhiệm dân sự — tiếng Pháp gọi là responsabilité civile (RC), tiếng Đức là Haftpflicht. Nó bồi thường cho người thứ ba khi xe của bạn gây thiệt hại về người hoặc tài sản cho họ. Không có nó, xe không được phép ra đường và bạn không lấy được biển số.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chỉ bảo vệ người khác, không bảo vệ chính chiếc xe của bạn. Muốn bảo vệ xe mình khỏi trộm cắp, vỡ kính, mưa đá, va chạm do lỗi của mình, bạn cần thêm bảo hiểm casco. Toàn bộ phần này — casco một phần, casco toàn phần, các gói phụ trợ, cơ chế bonus/malus và cách chọn mức miễn trừ — nằm ở bài bảo hiểm xe ở Thụy Sĩ: 5 điều cần biết trước khi mua xe.

Bước 3 — Đăng ký xe tại cơ quan quản lý xe của bang

Để đưa xe ra đường bạn cần hai thứ: giấy phép lưu hành (permis de circulation) và biển số (plaque d'immatriculation). Cả hai xin tại service des automobiles của bang bạn cư trú.

Giấy tờ cho xe mới: giấy chứng nhận đã ký bảo hiểm trách nhiệm dân sự; biên bản giám định mẫu 13.20A do nhà nhập khẩu hoặc hải quan cấp (thường garage đưa cho bạn); giấy tờ tùy thân (căn cước, hộ chiếu hoặc thẻ cư trú); và nếu đây là lần đầu bạn đăng ký xe, thêm giấy xác nhận nơi cư trú lấy tại phòng quản lý dân cư (contrôle des habitants) của commune.

Giấy tờ cho xe cũ: giấy chứng nhận bảo hiểm; giấy phép lưu hành của chủ trước; biên bản giám định mẫu 13.20B nếu đã có; giấy tờ tùy thân; giấy xác nhận cư trú nếu đăng ký lần đầu.

Giấy tờ cho xe nhập từ nước ngoài: giấy chứng nhận bảo hiểm; xác nhận đã thông quan (dédouanement); bằng chứng xe được phép lưu hành ở nước xuất xứ, chẳng hạn giấy phép lưu hành nước ngoài; biên bản giám định mẫu 13.20A từ hải quan hoặc garage; giấy tờ tùy thân; giấy xác nhận cư trú.

Chi phí đăng ký khác nhau theo bang, nhưng thông thường giấy phép lưu hành cùng biển số vào khoảng CHF 50–100. Cấp lại giấy phép lưu hành khi mất hoặc hỏng vào khoảng CHF 25–50.

Nếu bạn có nhiều xe, hỏi về biển số hoán đổi (plaques interchangeables): các xe phải cùng loại, cùng một chủ đứng tên và cùng đỗ trong một bang. Bạn chỉ được chạy một xe tại một thời điểm, đổi lại tiết kiệm được phí bảo hiểm và thuế xe.

Khi bạn chuyển nhà, đổi tên hay đổi màu xe, phải báo cho service des automobiles trong vòng 14 ngày.

Bước 4 — Kiểm định kỹ thuật định kỳ

Xe hơi, xe máy và rơ-moóc phải qua kiểm định kỹ thuật (contrôle technique, còn gọi là expertise) theo chu kỳ. Cơ quan bang sẽ gửi giấy triệu tập qua bưu điện, nhưng bạn cũng có thể tự chủ động đặt lịch.

Với xe du lịch, lịch kiểm định là: lần đầu 5 năm sau ngày đăng ký lần đầu, lần thứ hai 3 năm sau đó, rồi sau đó mỗi 2 năm một lần.

Trước khi đi kiểm định, xe phải sạch và không có lỗi kỹ thuật; mọi sửa chữa phải làm xong trước. Một buổi kiểm tra sơ bộ tại garage được khuyến khích mạnh. Chi phí kiểm định khác nhau theo bang, với xe hơi hoặc xe máy tính khoảng CHF 60 mỗi lần.

Nếu xe không đạt, bạn phải đưa đi kiểm định lại, thường trong vòng 30 ngày, và tự đặt lịch. Ở một số bang, các sửa chữa nhỏ có thể làm tại garage và garage sẽ báo lại cho cơ quan bang.

Bước 5 — Vignette đường cao tốc

Để chạy trên autoroute và semi-autoroute của Thụy Sĩ bằng xe đến 3,5 tấn, bạn phải có vignette. Vignette có giá cố định một lần là CHF 40 và không có loại theo ngày, theo tuần hay theo tháng. Vignette 2026 có hiệu lực từ 01.12.2025 đến 31.01.2027.

Có hai dạng: vignette dán, phải dán rõ ở mặt trong kính chắn gió; và vignette điện tử (e-vignette), gắn với biển số xe. Đi mà không có vignette thì bị phạt CHF 200 và sau đó vẫn phải mua vignette giá CHF 40 như thường.

Chi tiết về nơi mua, điểm khác nhau giữa vignette dán và e-vignette, và các trường hợp cần lưu ý xem bài vignette đường cao tốc 2026: CHF 40 và thời hạn sử dụng.

Bước 6 — Thuế xe của bang

Sở hữu xe ở Thụy Sĩ kèm theo một khoản thuế xe hằng năm — tiếng Pháp là impôt sur les véhicules hoặc taxe de circulation. Khoản này do bang thu, không phải liên bang, và mức thu khác nhau ở mỗi bang; thường tính theo dung tích xy-lanh, công suất, trọng lượng hoặc mức khí thải của xe.

Kể cả khi bạn đi xe điện, bạn vẫn phải đóng thuế xe. Vì 26 bang có 26 cách tính, hãy hỏi service des automobiles của bang bạn để biết con số cụ thể trước khi mua, nhất là khi bạn đang phân vân giữa hai bang để đăng ký.

Bước 7 — Chi phí vận hành thường xuyên

Ngoài tiền mua xe, hãy lập ngân sách cho các khoản chi đều đặn sau: nhiên liệu hoặc điện sạc; bảo dưỡng và sửa chữa; lốp phù hợp với điều kiện đường theo mùa; chỗ đỗ xe, vốn rất đắt ở các thành phố lớn; phí kiểm định định kỳ; và khoản khó thấy nhất là khấu hao — chiếc xe mất giá theo từng năm.

Cộng thêm bảo hiểm và thuế xe ở các bước trên, chi phí "nuôi" một chiếc xe mỗi năm thường lớn hơn nhiều so với hình dung ban đầu của người mới mua. Tính trước khoản này giúp bạn chọn phân khúc xe đúng với khả năng.

Bước 8 — Khi đổi, bán hoặc ngừng dùng xe

Ngừng dùng xe một thời gian: bạn có thể nộp trả biển số tại service des automobiles, gửi qua bưu điện hoặc nộp tại quầy. Cơ quan sẽ báo cho công ty bảo hiểm. Trong thời gian biển số được gửi, bạn không phải đóng bảo hiểm trách nhiệm dân sự lẫn thuế xe. Biển số được giữ chỗ cho bạn ít nhất một năm, tùy bang.

Bán xe: bạn giao giấy phép lưu hành cho chủ mới. Biển số vẫn là của bạn — giữ lại để dùng cho xe kế tiếp, hoặc trả lại cơ quan bang nếu không mua xe mới.

Bỏ xe: khi đưa xe đi hủy (casse), bạn phải làm thủ tục hủy giấy phép lưu hành tại service des automobiles.

Dù đổi hay bán xe, đừng quên rà lại hợp đồng bảo hiểm: hủy hoặc chuyển hợp đồng sang xe mới, và cập nhật lại mức bảo hiểm nếu giá trị xe thay đổi nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có bằng lái nước ngoài, lái xe mua ở Thụy Sĩ được không? Được, nhưng nếu bạn cư trú tại Thụy Sĩ thì chỉ được lái bằng giấy phép nước ngoài trong 12 tháng, sau đó phải đổi sang bằng Thụy Sĩ. Xem hướng dẫn thi bằng lái xe ở Thụy Sĩ để biết thủ tục đổi bằng.

Phải mua bảo hiểm trước hay đăng ký xe trước? Bảo hiểm trước. Giấy chứng nhận đã ký bảo hiểm trách nhiệm dân sự là điều kiện để cơ quan bang cấp biển số.

Xe mới có phải đi kiểm định kỹ thuật ngay không? Không. Với xe du lịch, lần kiểm định đầu tiên là 5 năm sau ngày đăng ký lần đầu. Khi đăng ký xe mới, cơ quan bang chỉ kiểm tra giấy tờ.

Gửi biển số ở cơ quan bang thì có phải đóng thuế xe không? Không. Khi biển số đang được gửi tại service des automobiles, bạn tạm thời không phải đóng cả thuế xe lẫn bảo hiểm trách nhiệm dân sự.

Người nước ngoài có mua và đứng tên xe ở Thụy Sĩ được không? Được, miễn là bạn có giấy tờ cư trú hợp lệ và giấy xác nhận nơi cư trú do commune cấp; đây là một trong các giấy tờ bắt buộc khi đăng ký xe lần đầu.

Bạn muốn rà lại bảo hiểm xe của mình?

Sau khi mua xe, bạn sẽ có ít nhất một hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự, và thường thêm casco. Nếu bạn muốn kiểm tra xem mức bảo hiểm, mức miễn trừ và các gói phụ trợ hiện tại có hợp với chiếc xe và cách bạn dùng xe hay không, BaoHiemThuySi.ch có thể xem lại toàn bộ danh mục bảo hiểm xe của bạn và giải thích từng khoản. Dịch vụ này không thu phí từ bạn; bạn là người quyết định cuối cùng.