Vì sao bạn có thể bị từ chối khi mua bảo hiểm y tế bổ sung?

Bạn nộp hồ sơ mua một bảo hiểm bổ sung — nha khoa, phòng bán riêng khi nằm viện, y học thay thế, hay quyền tự chọn bác sĩ — và nhận lại một trong ba câu trả lời khó chịu: bị từ chối thẳng, được nhận nhưng loại trừ một số bệnh, hoặc được nhận với mức phí cao hơn dự tính.

Điều này gần như không xảy ra với bảo hiểm y tế bắt buộc. Vì sao lại khác nhau như vậy? Vì hai loại bảo hiểm này thuộc hai bộ luật hoàn toàn khác nhau. Hiểu được điều đó, bạn sẽ biết vì sao mình bị từ chối, và quan trọng hơn, biết nên làm gì.

Hai loại bảo hiểm y tế, hai bộ luật khác nhau

Bảo hiểm bắt buộc: luật an sinh xã hội

Bảo hiểm y tế bắt buộc (LAMal / Krankenkasse KVG) là bảo hiểm xã hội. Luật buộc mọi người sống tại Thụy Sĩ phải có nó, và đổi lại, luật buộc mọi quỹ bảo hiểm y tế (Caisse-maladie / Krankenkasse) phải nhận bạn — bất kể tuổi tác, bất kể tình trạng sức khỏe. Quỹ không được đặt điều khoản dè chừng, không được bắt chờ một thời gian, và không được yêu cầu bạn điền phiếu khai báo sức khỏe. Danh mục quyền lợi do luật quy định và giống nhau ở mọi quỹ; phí chỉ thay đổi theo canton, vùng, nhóm tuổi, mức miễn trừ và mô hình bạn chọn — chứ không theo hồ sơ bệnh của bạn.

Bảo hiểm bổ sung: hợp đồng tư nhân

Bảo hiểm bổ sung (Assurance complémentaire / Zusatzversicherung) là một chuyện khác hẳn. Nó là hợp đồng tư nhân, chịu sự điều chỉnh của luật liên bang về hợp đồng bảo hiểm — thứ mà trên giấy tờ bạn sẽ thấy viết là loi sur le contrat d'assurance (LCA) hoặc Versicherungsvertragsgesetz (VVG). Trong khung này, quỹ có toàn quyền:

• yêu cầu bạn trả lời một bộ câu hỏi về sức khỏe;
• chấp nhận, từ chối, hoặc chấp nhận nhưng loại trừ (Exclusion / Ausschluss) một số bệnh có sẵn;
• đặt phí theo tuổi và theo rủi ro;
• chấm dứt hợp đồng theo các điều khoản đã ghi.

Nói đơn giản là: với bảo hiểm bắt buộc, quỹ phải nhận bạn. Với bảo hiểm bổ sung, quỹ được phép chọn.

Những lý do khiến hồ sơ bổ sung bị từ chối hoặc bị hạn chế

Bệnh lý hoặc tiền sử bệnh có sẵn

Đây là lý do phổ biến nhất. Một bệnh mạn tính đang điều trị, một ca phẫu thuật trong quá khứ, một giai đoạn điều trị tâm lý, hay một chẩn đoán đang theo dõi — tất cả đều có thể khiến quỹ từ chối, hoặc nhận bạn nhưng ghi rõ rằng đúng cái bệnh đó sẽ không được chi trả. Đây là chỗ nhiều người dễ nhầm: được nhận không có nghĩa là được bảo hiểm cho mọi thứ.

Tuổi

Nhiều sản phẩm bổ sung đắt dần theo tuổi, và một số sản phẩm ngừng nhận người mới sau một độ tuổi nhất định. Bảo hiểm nha khoa, đặc biệt là phần niềng răng cho trẻ, là ví dụ rõ: quỹ yêu cầu khám răng từ một độ tuổi nào đó, nên gia đình thường ký sớm cho con.

Đang mang thai

Một thai kỳ đã bắt đầu là lý do rất thường gặp khiến hồ sơ bảo hiểm bổ sung thai sản hoặc bổ sung nằm viện bị từ chối, hoặc được nhận nhưng loại trừ chính lần sinh này. Tin tốt là bảo hiểm bắt buộc vẫn chi trả các dịch vụ thai sản đã được luật định — khám thai, siêu âm, sinh, chăm sóc sau sinh — mà không tính mức miễn trừ và không tính phần đồng chi trả (Quote-part / Selbstbehalt). Bảo hiểm bổ sung chỉ thêm vào phần tiện nghi, không phải phần thiết yếu.

Khai báo không chính xác

Khi điền phiếu sức khỏe, đừng giấu và đừng phỏng đoán cho qua. Nếu sau này quỹ phát hiện bạn khai sai hoặc khai thiếu, họ có quyền từ chối chi trả cho một sự cố, thậm chí huỷ cả hợp đồng — đúng vào lúc bạn cần đến nó nhất. Trả lời đầy đủ và trung thực; nếu không chắc, hỏi bác sĩ để có thông tin đúng trước khi ký.

Hệ quả thực tế và điều nên làm

Mua sớm khi còn trẻ và khoẻ

Thời điểm tốt nhất để mua một bảo hiểm bổ sung là trước khi bạn cần đến nó. Khi bạn còn trẻ, chưa có tiền sử bệnh, hồ sơ dễ được chấp nhận với phí thấp và không điều kiện. Chờ đến lúc có vấn đề sức khỏe mới nghĩ tới thì thường đã muộn. Cùng một logic với việc đăng ký muộn các bảo hiểm bắt buộc: thời điểm quan trọng không kém nội dung hợp đồng.

Đọc kỹ trước khi ký

Điều quan trọng cần kiểm tra là: phiếu khai báo sức khỏe hỏi những gì, bản chào có ghi điều khoản loại trừ hay thời gian chờ nào không, hợp đồng có ràng buộc thời hạn tối thiểu nhiều năm không, và hạn báo huỷ hợp đồng là bao lâu — với nhiều hợp đồng bổ sung, hạn này là báo trước sáu tháng.

Đừng huỷ hợp đồng bổ sung một cách vội vàng

Huỷ một hợp đồng bổ sung đang có là quyết định cần cân nhắc kỹ, vì quỹ có thể từ chối nhận lại bạn về sau. Một điểm nhiều người không biết: việc bạn đổi quỹ cho bảo hiểm bắt buộc không kéo theo việc huỷ hợp đồng bổ sung, và quỹ cũng không được ép bạn huỷ. Bạn hoàn toàn có thể giữ bảo hiểm bắt buộc ở một quỹ và bảo hiểm bổ sung ở quỹ khác.

Bị từ chối không có nghĩa là hết cửa

Mỗi công ty đánh giá rủi ro theo cách riêng. Bị một quỹ từ chối không có nghĩa quỹ khác cũng từ chối, hoặc một sản phẩm nhẹ hơn cũng từ chối. Và trong mọi trường hợp, bảo hiểm bắt buộc vẫn bảo đảm phần chăm sóc y tế thiết yếu của bạn — đó là điều không quỹ nào được phép lấy đi.

Câu hỏi thường gặp

Bảo hiểm bắt buộc có bao giờ từ chối tôi không? Không. Mọi quỹ phải nhận bạn cho bảo hiểm bắt buộc, bất kể tuổi tác và sức khỏe, không điều kiện, không thời gian chờ.

Tôi bị một quỹ từ chối bảo hiểm bổ sung, có nên thử quỹ khác không? Có. Tiêu chí đánh giá khác nhau giữa các công ty. Bạn cũng có thể cân nhắc một sản phẩm có phạm vi hẹp hơn.

Đang mang thai thì còn mua được bảo hiểm bổ sung thai sản không? Thường là không, nếu thai kỳ đã bắt đầu. Nên lên kế hoạch từ trước khi mang thai; còn với em bé, hãy làm bảo hiểm trước khi sinh — khi đó quỹ thường nhận bé mà không đặt câu hỏi.

Đổi quỹ bảo hiểm bắt buộc thì quỹ có được huỷ hợp đồng bổ sung của tôi không? Không. Quỹ không được huỷ hợp đồng bổ sung của bạn chỉ vì bạn đổi quỹ bảo hiểm bắt buộc, và cũng không được ép bạn huỷ (Résiliation / Kündigung).

Bạn không chắc mình cần bảo hiểm bổ sung nào, hay lo hồ sơ có thể bị từ chối vì tiền sử bệnh? Bạn có thể liên hệ để được xem xét nhu cầu và tình huống cụ thể của mình trước khi nộp bất kỳ hồ sơ nào.