6 việc cần chuẩn bị trước khi sinh con ở Thụy Sĩ

Trước khi em bé chào đời ở Thụy Sĩ, có một vài việc bạn nên làm sớm — không phải vì thủ tục rườm rà, mà vì hai lý do: một số việc có danh sách chờ dài, và một số việc nếu làm sau khi sinh thì bạn mất quyền lợi. Dưới đây là 6 việc cần chuẩn bị, theo thứ tự nên bắt tay vào.

Nếu bạn muốn bức tranh chung về mang thai ở Thụy Sĩ trước, xem bài Mang thai ở Thụy Sĩ: 6 điều nên biết.

1. Tìm bác sĩ sản hoặc nữ hộ sinh theo dõi thai

Ở Thụy Sĩ bạn tự chọn người theo dõi thai kỳ: bác sĩ sản (gynécologue) hoặc nữ hộ sinh (sage-femme), hoặc kết hợp cả hai. Không có cơ chế phân tuyến bắt buộc, trừ khi hợp đồng bảo hiểm của bạn chọn mô hình bác sĩ gia đình (Modèle médecin de famille / Hausarztmodell) hoặc mô hình tương tự — khi đó bạn hỏi bác sĩ gia đình để được giới thiệu.

Nữ hộ sinh có thể theo dõi thai kỳ bình thường từ đầu đến cuối, đỡ đẻ, và đến nhà chăm sóc mẹ con sau sinh — phần lớn các dịch vụ này được bảo hiểm bắt buộc chi trả. Bác sĩ sản cần thiết khi thai kỳ có nguy cơ hoặc khi bạn muốn siêu âm chuyên sâu.

Việc cần làm: liên hệ sớm, vì bác sĩ sản có tiếng ở thành phố lớn thường kín lịch. Hỏi xem họ có nhận bảo hiểm bắt buộc không (hầu hết đều nhận). Nếu chọn nữ hộ sinh, kiểm tra xem họ còn nhận sản phụ có ngày dự sinh trùng với bạn không.

2. Tìm bác sĩ nhi cho em bé

Em bé cần một bác sĩ nhi (pédiatre) ngay từ những ngày đầu — lần khám sơ sinh đầu tiên diễn ra rất sớm sau khi ra viện. Ở nhiều vùng, bác sĩ nhi nhận bệnh nhân mới rất hạn chế, nên tìm từ trong thai kỳ là hợp lý.

Bác sĩ nhi sẽ theo con qua tất cả các mốc khám định kỳ và tiêm chủng trong những năm đầu, nên chọn phòng khám thuận đường đi lại. Bác sĩ nhi cũng không cần cùng quỹ bảo hiểm với gia đình bạn.

Việc cần làm: gọi vài phòng khám nhi gần nhà, hỏi họ có nhận bệnh nhân mới sinh vào khoảng thời gian dự sinh của bạn không, và ghi tên trước nếu được. Nếu tất cả đều kín, nhờ bác sĩ sản hoặc bệnh viện giới thiệu.

3. Đăng ký nhà trẻ — làm sớm vì danh sách chờ

Nếu bạn định đi làm lại sau kỳ nghỉ, con cần một chỗ gửi. Có nhiều hình thức: crèche communale, crèche tư, crèche của công ty, parents de jour, và accueil parascolaire khi con lớn hơn. Chỗ và phí phụ thuộc canton cư trú và thu nhập gia đình. Điểm mấu chốt: danh sách chờ ở nhiều nơi tính bằng tháng, có nơi bằng năm.

Việc cần làm: liên hệ commune ngay trong thai kỳ để biết các cơ sở trong vùng và cách ghi danh vào danh sách chờ. Nhớ giữ hoá đơn gửi trẻ sau này để khấu trừ thuế.

4. Ghi danh bảo hiểm cho bé trước khi sinh — và vì sao

Đây là việc quan trọng nhất trong danh sách, vì làm sai thời điểm thì mất quyền lợi.

• Bảo hiểm y tế bắt buộc (LAMal / Krankenkasse KVG): bạn có 3 tháng kể từ ngày sinh để ghi danh cho con, và mọi quỹ đều phải nhận, không hỏi sức khoẻ. Việc này có thể làm sau khi sinh.
• Bảo hiểm bổ sung (Assurance complémentaire / Zusatzversicherung): khác hẳn. Quỹ được hỏi về sức khoẻ của bé và có thể từ chối hoặc đặt điều kiện. Nếu bạn ghi danh bảo hiểm bổ sung cho con trước khi bé chào đời, quỹ thường nhận mà không đặt câu hỏi. Nếu đợi đến khi bé ra đời và chẳng may bé có vấn đề sức khoẻ, quỹ có thể từ chối phần bổ sung — vĩnh viễn.

Việc cần làm: trong thai kỳ, quyết định con cần bảo hiểm bổ sung nào (nha khoa tương lai, phòng bán riêng, y tế thay thế...) và ghi danh sớm, hiệu lực từ ngày sinh. Con và cha mẹ không bắt buộc ở cùng một quỹ. Xem thêm 7 quyền lợi bảo hiểm khi sinh con.

5. Đăng ký khoá học tiền sản cho mẹ

Bảo hiểm y tế bắt buộc góp 150 CHF cho một khoá học tiền sản do nữ hộ sinh dạy, cá nhân hoặc theo nhóm. Đây là khoản hỗ trợ nhỏ nhưng ít người biết để dùng.

Việc cần làm: chọn khoá học có người dạy đủ tư cách hành nghề, đăng ký từ giữa thai kỳ vì lớp nhóm hay kín chỗ, giữ hoá đơn để gửi quỹ.

6. Chọn nơi sinh và kiểm tra quyền lợi bảo hiểm

Bạn được sinh ở bệnh viện công, nhà hộ sinh hoặc tại nhà. Với bảo hiểm bắt buộc, cơ sở phải nằm trong danh sách của canton thì chi phí mới được chi trả, và bạn nằm phòng chung. Phòng bán riêng, phòng riêng hay chọn bác sĩ trưởng khoa đỡ đẻ là quyền lợi của bảo hiểm bổ sung — phải mua trước khi có thai mới có tác dụng cho lần sinh này.

Việc cần làm: hỏi bác sĩ sản hoặc nữ hộ sinh về các cơ sở sinh trong vùng; kiểm tra với quỹ bảo hiểm xem cơ sở bạn chọn có trong danh sách canton không, và bảo hiểm bổ sung hiện tại (nếu có) cho quyền lợi gì.

Lịch gợi ý theo tam cá nguyệt

Câu hỏi thường gặp

Ghi danh bảo hiểm bắt buộc cho con có gấp không? Không gấp bằng phần bổ sung. Bạn có 3 tháng sau sinh, và mọi quỹ phải nhận. Nhưng phần bổ sung thì phải làm trước khi sinh.

Nếu tôi chưa có nhà trẻ khi hết kỳ nghỉ thì sao? Đó là lý do đăng ký vào danh sách chờ ngay trong thai kỳ. Trong lúc chờ, một số gia đình dùng parents de jour hoặc nhờ người thân; hỏi commune về các lựa chọn tạm thời.

Bác sĩ nhi và bác sĩ sản có cần cùng một quỹ với tôi không? Không. Bạn chỉ cần chọn bác sĩ có nhận bảo hiểm bắt buộc. Con cũng không cần cùng quỹ với cha mẹ.

Các khoản trợ cấp sau khi sinh thì chuẩn bị gì? Trợ cấp thai sản và trợ cấp gia đình phải nộp hồ sơ, không tự động. Xem danh sách đầy đủ ở toàn bộ các khoản trợ cấp khi có con nhỏ.

Bạn muốn rà lại bảo hiểm cho em bé — phần bắt buộc và phần bổ sung — trước ngày dự sinh, để không bỏ lỡ cửa sổ ghi danh trước khi sinh? Bạn có thể liên hệ để được xem xét trường hợp cụ thể của mình.